Okulistyka Weterynaryjna Marcin Lew

+48 606 917188, +48 515 147 177, Olsztyn, ul. Martyniaka 8 (wejście od ul. Wawrzyczka) okulistyka.lew@gmail.com

  • pl
  • en
Menu

Leczenie jaskry u psa

Północnopolskie Centrum Okulistyki Weterynaryjnej Lew

Leczenie jaskry u psa


Jaskra jest chorobą nerwu wzrokowego związaną z uszkodzeniem komórek zwojowych siatkówki (RGC), przebiegająca z postępującym ubytkiem pola widzenia i prowadząca do pełnej ślepoty psa.

Do jej podstawowych objawów należą: podwyższenie ciśnienia śródocznego, zaczerwienienie i obrzęk naczyń nadtwardówkowych, przymglenie i utrata przezierności rogówki, wpuklenie krążka nerwu wzrokowego, spadek funkcji elektrofizjologicznych RGC i ich atrofia, wrastanie naczyń krwionośnych na obszar rogówki i powiększenie gałki ocznej.

Jaskra może występować w formie pierwotnej (jaskra wrodzona), na skutek anomalii anatomicznych oka oraz w formie wtórnej. Jaskra wtórna może być spowodowana obecnością przedniego zapalenia błony naczyniowej, przedtęczówkowymi błonami włóknikowymi, przemieszczeniami soczewki, zaćmą pęczniejącą, cystami wewnątrzkomorowymi, krwistkami, nowotworami wewnątrzgałkowymi, zwyrodnieniami barwnikowymi oraz urazami. Rokowanie w jaskrze wtórnej przy wczesnym rozpoznaniu może być dobre.

Jaskra wrodzona

Fot.1 Jaskra wrodzona

Jaskra wtórna, pozapalna

Fot.2 Jaskra wtórna, pozapalna

 

 

 

 

 

 

 

Z klinicznego punktu widzenia, działaniem prewencyjnym jest prowadzenie badań przesiewowych w celu wczesnego wykrycia i terapii czynników ryzyka.

Jaskra zamkniętego kąta

Fot.3 Jaskra zamkniętego kąta

Jaskra wtórna, otwartego kąta

Fot.4 Jaskra wtórna, otwartego kąta

 

 

 

 

 

 

 

Z chirurgicznego punktu widzenia zakłócenia swobodnego odpływu cieczy wodnistej powodowane są tzw. oporami przesączania. Przy otwartym kącie rogówkowo-tęczówkowym, tzw. jaskrze otwartego kąta, wyróżnia się 3 poziomy występowania oporów przesączania. Przy zamkniętym kącie przesączania tzw. jaskrze zamkniętego kąta, opory wynikają z bloku pomiędzy tęczówką, a wejściem do szczeliny rzęskowej. Wśród przyczyn najczęściej spotykanych u psów wyróżnić należy zrosty obwodowe przednie tęczówki, blok źreniczny częściowy, lub pełna sekluzja tęczówki wtórna do zrostów pierścieniowych tylnych oraz przednie przesunięcie korzenia tęczówki.

Jaskra wtórna po implantacji zastawki Ahmeda - pies z Fot.4

Fot.5 jaskra wtórna po implantacji zastawki Ahmeda – pies z Fot.4

Leczenie farmakologiczne jaskry u psów

Strategia leczenia farmakologicznego jaskry jest długoplanowa i nastawiona na minimalizm. Jeśli jest skuteczna, polega na utrzymywaniu monoterapii, jeśli jest nie skuteczna zmierza do wprowadzeniu terapii skojarzonej, jednakże w sposób pozwalający na uniknięcie polipragmazji. Farmakoterapię jaskry należy zacząć od dobrze tolerowanych beta-adrenolityków (tzw. beta-blokerów) będących lekami pierwszego rzutu, następnie wykorzystuje się adrenomimetyki (tzw. alfa-2 sympatykomimetyki) – apraklonidyna (Iopidine) i brimonidyna (Alphagan), inhibitory anhydrazy węglanowej, analogi prostaglandyn głównie PGF 2 alfa – latanoprost oraz parasympatykomimetyki. Należy pamiętać, iż preparaty złożone jak np. Cosopt (timolol i dorzlamid), DuoTrav (timolol i travoprost), czy Fotil (timolol i pilokarpina), działające ok. 12 godzin nie wymagają podawania częstszego niż dwukrotne w ciągu doby.

Parasympatykomimetyki (pilokarpina i jej pochodne), poprzez skurcz zwieracza źrenicy powodują odciągnięcie podstawy tęczówki od kąta przesączania i zwiększają odpływ poprzez beleczkowanie szczeliny rzęskowej. Powodują również skurcz włókien podłużnych mięśnia rzęskowego co skutkuje poszerzeniem szczelin utkania beleczkowego i w konsekwencji ułatwienie odpływu cieczy wodnistej.

Leczenie zachowawcze jaskry polega na neuroprotekcji, czyli zapobieganiu rozwinięcia się choroby w komórkach RGC nie objętych jeszcze procesem chorobowym. Stosuje się tu blokery kanałów wapniowych, antagoniści receptora NMDA, immunomodulatory, erytropoetynę, wit. E, koenzym Q10, N-acetylocysteinę i inne.

Leczenie chirurgiczne jaskry u psów

Irydenkleza z przednią, lub tylną sklerektomią oraz cyklodializa z irydenklezą i sklerektomią, czyli techniki o charakterze łączonym, przetokowo-filtracyjnym.

Trabekulotomia, trabekulektomia i trabekuloplastyka laserowa w przypadkach jaskry otwartego kąta i braku kolapsu szczeliny rzęskowej.

Irydektomia radialnej i przypodstawna – zabiegi o charakterze przetokowym w przypadkach jaskry otwartego kąta oraz irydenkleza wg. Weekera, lub Holtha – zabiegi o charakterze filtracyjnym przy kącie zwężonym, lub zamkniętym.

Uzyskanie efektu łączenia przetokowania i filtracji uzyskuje się poprzez implantacje bypassów w postaci tzw. shantów jaskrowych: Ahmeda, Krupin-Denvera, Molteno, Ex-Press Mini Glaucoma Shunt oraz DeepLight Gold Micro-Shunt.

W ciężkich i przewlekłych przypadkach jaskry, gdy opisane leczenie operacyjne nie przyniesie rezultatu, zalecane jest leczenie chirurgiczne polegające na „wyłączeniu” produkcji cieczy wodnistej i przez to uzyskaniu trwałego obniżenia ciśnienia śródocznego. Są to tzw. zabiegi cyklodestruktywne: cyklofotokoagulacja laserowa, cyklokriodestrukcja, lub chemodestrukcja poprzez iniekcje 4% roztworu gentamycyny do ciała szklistego.

Czynnikami towarzyszącymi, które należy brać pod uwagę przed podjęciem ostatecznej decyzji o leczeniu operacyjnym jaskry są: czas trwania choroby, stopień jej nasilenia oraz wiek pacjenta i potencjalna możliwość przywrócenia zdolności widzenia.